Melasma is een veelvoorkomende vorm van pigmentverkleuring in het gezicht. Het gaat om bruine tot grijsbruine vlekken die vooral ontstaan op plekken zoals de wangen, het voorhoofd, de slapen, rond de ogen en boven de bovenlip. De vlekken zijn niet gevaarlijk en geven meestal geen lichamelijke klachten, maar ze kunnen wel als storend worden ervaren.
En eerlijk is eerlijk: als je huid ineens besluit om een eigen landkaart op je gezicht te tekenen, dan mag je daar best even van balen.
Wat is melasma precies?
Bij melasma maken de pigmentcellen in de huid te veel pigment aan. Pigment is de stof die kleur geeft aan je huid. Wanneer sommige pigmentcellen actiever worden dan andere, kunnen er donkere vlekken ontstaan.
Melasma wordt ook wel chloasma genoemd. Als het tijdens de zwangerschap ontstaat, hoor je soms de term zwangerschapsmasker. Die naam klinkt misschien een beetje dramatisch, maar hij wordt gebruikt omdat hormonen tijdens de zwangerschap een belangrijke rol kunnen spelen bij het ontstaan van deze pigmentvlekken.
Hoe ontstaat melasma?
De precieze oorzaak van melasma is niet altijd duidelijk. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol. Hormonen zijn een bekende uitlokkende factor. Daarom komt melasma vaker voor tijdens de zwangerschap of bij het gebruik van hormonale anticonceptie, zoals de pil.
Daarnaast kan zonlicht melasma duidelijk verergeren. UV-straling stimuleert de pigmentcellen, waardoor bestaande vlekken donkerder kunnen worden. Ook zichtbaar licht, zoals blauw licht, kan mogelijk een rol spelen bij melasma.
Andere factoren die mee kunnen spelen zijn erfelijke aanleg, bepaalde medicijnen, cosmetica of hormonale veranderingen. Soms is er geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. De huid houdt zich helaas niet altijd netjes aan een handleiding.
Hoe ziet melasma eruit?
Melasma geeft meestal grillige, bruine vlekken in het gezicht. Ze zitten vaak symmetrisch, dus bijvoorbeeld op beide wangen of aan beide kanten van het voorhoofd. De vlekken kunnen lichtbruin zijn, maar ook donkerder of wat grijzig ogen.
Melasma komt vooral voor bij vrouwen, maar mannen kunnen het ook krijgen. Het is niet besmettelijk en het is geen teken van een slechte huidverzorging. Dat laatste is belangrijk om te benoemen, want pigmentvlekken kunnen soms onterecht voelen alsof je iets “verkeerd” hebt gedaan. Dat is dus niet zo.
Is melasma gevaarlijk?
Nee, melasma is niet gevaarlijk. Het is een goedaardige pigmentstoornis. Toch kan het wel invloed hebben op hoe iemand zich voelt. Pigmentvlekken in het gezicht zijn zichtbaar en kunnen onzekerheid geven.
Daarom is het goed om melasma serieus te nemen, ook al is het medisch gezien niet schadelijk. Huidproblemen hoeven niet gevaarlijk te zijn om vervelend te zijn.
Hoe wordt melasma vastgesteld?
Een dermatoloog kan melasma meestal herkennen aan hoe de vlekken eruitzien en waar ze zitten. Vaak is aanvullend onderzoek, zoals een biopt, niet nodig.
Soms wordt er gekeken hoe diep het pigment in de huid ligt. Dit is belangrijk, omdat oppervlakkig pigment vaak beter reageert op behandeling dan pigment dat dieper in de huid zit.
Wat kun je zelf doen bij melasma?
De belangrijkste stap bij melasma is bescherming tegen zonlicht. En dan bedoelen we niet alleen op vakantie of wanneer je op het strand ligt. Ook op een gewone dag, onderweg naar werk of tijdens een wandeling, krijgt je huid UV-straling.
Gebruik daarom dagelijks een zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor, bij voorkeur SPF 50, en breng deze regelmatig opnieuw aan. Zeker als je veel buiten bent, zweet of je gezicht aanraakt. Een hoed of pet kan ook helpen om het gezicht extra te beschermen.
En nee, één keer smeren in de ochtend en dan hopen dat je huid het de rest van de dag zelf oplost, is helaas geen waterdicht plan. Zonnebrand is een beetje zoals koffie op een drukke werkdag: regelmatig bijvullen werkt beter.
Behandeling van melasma
Melasma behandelen kan lastig zijn. Het doel is meestal om het pigment te verminderen en verergering te voorkomen. Helemaal verdwijnen lukt niet altijd en de vlekken kunnen terugkomen, vooral na blootstelling aan zonlicht.
Mogelijke behandelingen zijn onder andere:
Blekende crèmes
Deze crèmes remmen de aanmaak van pigment. Voorbeelden van stoffen die hierbij gebruikt kunnen worden zijn hydrochinon, tretinoïne en azelaïnezuur. Soms worden meerdere stoffen gecombineerd. Het effect is meestal pas na enkele weken zichtbaar.
Chemische peelings
Bij een chemische peeling wordt de bovenste huidlaag gestimuleerd om af te schilferen. Dit kan helpen om oppervlakkig pigment te verminderen. Dit moet wel zorgvuldig gebeuren, omdat irritatie juist extra pigment kan uitlokken.
Laser of IPL
Bij sommige vormen van melasma kan laserbehandeling of IPL (Intense Pulsed Light) worden overwogen. Dit is niet altijd geschikt en kan soms ook verergering geven. Daarom wordt vaak eerst voorzichtig getest.
Camouflageproducten
Voor sommige mensen is medische camouflage een fijne oplossing. Hiermee kunnen pigmentvlekken minder zichtbaar worden gemaakt. Een huidtherapeut kan helpen bij het kiezen van de juiste kleur en techniek.
Geduld is belangrijk
Melasma is helaas geen huidprobleem dat je “even snel” oplost. Behandeling kost tijd en vraagt om consequent smeren, beschermen en soms aanpassen. Ook als de vlekken lichter worden, blijft zonbescherming belangrijk om terugkeer te helpen voorkomen.
Soms verdwijnen pigmentvlekken vanzelf gedeeltelijk, bijvoorbeeld na een zwangerschap of na het stoppen met een uitlokkende factor. Maar dit kan maanden tot jaren duren.
Wanneer neem je contact op met een arts?
Neem contact op met je huisarts of dermatoloog als je twijfelt of de pigmentvlekken wel melasma zijn, als de vlekken snel veranderen of als je graag wilt weten welke behandeling geschikt is voor jouw huid.
Ook bij zwangerschap, medicijngebruik of hormonale anticonceptie is het verstandig om advies te vragen voordat je met behandelingen begint. Niet elke crème of behandeling is voor iedereen geschikt.
Wees lief voor je huid
Melasma is onschuldig, maar kan wel vervelend zijn. Goede zonbescherming, geduld en realistische verwachtingen blijven daarom belangrijk.
Zelf merk ik dat ook: ik hoef soms maar één zonnestraal op te vangen en de vlekken lijken direct weer zichtbaar. Zal vast ook een beetje de leeftijd zijn… al heeft mijn huid daar duidelijk een eigen mening over.
Bronnen
- Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie, patiënteninformatie Melasma
- Huidziekten.nl, Zakboek Dermatologie: Melasma / Chloasma
- Thuisarts.nl, Ik heb Melasma
Geef een reactie
Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.